خرد جامعه ستیزان؛ چرا گاهی بی رحمی کلید طلایی موفقیت و نبوغ می گردد؟
به گزارش مجله افتخار، آیا تا به حال فکر نموده اید که چرا بعضی از پیروز ترین جراحان، مدیران وال استریت و رهبران دنیا، خونسردی عجیبی در برابر فجایع دارند؟ کتاب خرد جامعه ستیزان (The Wisdom of Psychopaths) اثر کوین داتون، با نگاهی جسورانه به مرز باریک میان نبوغ و اختلال شخصیت می پردازد. این اثر علمی نشان می دهد که ویژگی های جامعه ستیزانه لزوماً منجر به تبهکاری نمی شوند، بلکه در چارچوب درست، ابزاری قدرتمند برای بقا و پیشرفت هستند. در این آنالیز عمیق، با ساختار مغزی افرادی آشنا می شویم که ترس برای آن ها معنای متفاوتی دارد. اگر در پی درک لایه های پنهان روان شناسی پیروزیت و مدیریت بحران هستید، این مطلب پرده از رازهای مگوی دنیای جامعه ستیزی برمی دارد.
ماهیت جامعه ستیزی و حرکت بر روی طیف رفتاری
آیا می دانستید؟
برخلاف تصور عمومی، تحقیقات نشان می دهد که نرخ حضور ویژگی های جامعه ستیزانه در میان مدیران ارشد اجرایی (CEOs) چهار برابر بیشتر از میانگین افراد عادی جامعه است.
گاهی در اخبار می شنویم مدیری در لحظه ای بحرانی تصمیمی می گیرد که جان هزاران نفر را نجات می دهد. او بدون لرزش صدا دستور می دهد، تعارف نمی نماید و به آینده فکر نمی نماید. همان لحظه شاید کسی دیگر در موقعیتی مشابه، به خاطر تردید و دل سوزی، از گرفتن تصمیم باز بماند. پرسش ساده ای ایجاد می گردد: آیا همواره همدلی (Empathy)، برترین ویژگی انسانی است یا گاهی نبودِ آن، کارآمد است؟ کتاب خرد جامعه ستیزان نوشته کوین داتون (Kevin Dutton)، دقیقاً روی همین پرسش مکث می نماید و آن را از زاویه ای علمی آنالیز می نماید.
داتون به سراغ افرادی می رود که در علم روان شناسی به عنوان جامعه ستیز یا سایکوپث (Psychopath) شناخته می شوند؛ کسانی که سطح همدلی شان پایین است، اضطراب را کمتر تجربه می نمایند و برای رسیدن به هدف، کمتر دچار دودلی می شوند. او توضیح می دهد که این ویژگی ها، همواره به جنایت منجر نمی شوند. گاهی در اتاق عمل، محل مذاکره، میدان جنگ یا دنیای سرمایه گذاری، همین خونسردی می تواند تفاوت میان شکست و پیروزیت باشد. نویسنده با استفاده از پژوهش های علوم اعصاب (Neuroscience) و روایت های واقعی، خواننده را وارد قلمرویی می نماید که در آن مرز میان فضیلت و خطر روشن نیست.
مرزهای لرزان میان فضیلت و اختلال شخصیت
خواندن این کتاب، حس مواجهه با آینه ای است که تصویر ساده ای از خوب و بد ارائه نمی دهد. در عوض، نشان می دهد که بسیاری از ما، بر طیفی از ویژگی های روان پریشانه حرکت می کنیم. پرسش مهم تر این می گردد که این ویژگی ها چگونه مدیریت می شوند و چه زمانی به نیرویی سازنده یا ویرانگر تبدیل می شوند. خرد جامعه ستیزان دعوتی است به شناخت لایه هایی از شخصیت انسان که معمولاً دوست نداریم درباره آن ها حرف بزنیم، اما در لحظات بحران، به شکل عجیبی ظاهر می شوند.
معرفی کوین داتون؛ کاوشگر مرزهای خطر
کوین داتون، روان شناس بریتانیایی و پژوهشگر دانشگاهی است که بخش مهمی از فعالیت علمی اش را به مطالعه رفتارهای پرخطر، دستکاری روانی و سازوکار روان پریشی اختصاص داده است. او در دانشگاه های انگلستان و ایالات متحده تدریس و تحقیق نموده و کوشش نموده است یافته های پیچیده علوم اعصاب را به زبان قابل فهم برای مخاطب عمومی تبدیل کند. داتون علاقه مند است نشان دهد که چگونه بعضی ویژگی هایی که معمولاً منفی به نظر می رسند، می توانند در شرایط خاص به مزیت (Advantage) تبدیل شوند.
یکی از محورهای اصلی کار داتون، آنالیز مغز افرادی است که به عنوان جامعه ستیز شناخته می شوند. او نه در مقام قضاوت اخلاقی، بلکه با نگاه آزمایشگاهی، به الگوهای تصمیم گیری، پردازش هیجان و واکنش به خطر در آن ها می پردازد. دسترسی او به داده های اسکن مغزی و مصاحبه های عمیق با زندانیان، پزشکان، نیروهای ویژه و مدیران، امکان مقایسه میان محیط های بسیار متفاوت را فراهم نموده است. همین ترکیب میان روایت انسانی و تحلیل علمی، آثار او را خواندنی تر نموده است.
خرد جامعه ستیزان یکی از مشهورترین کتاب های داتون است. او در این کتاب کوشش می نماید فاصله میان کلیشه های فرهنگی و واقعیت علمی را کاهش دهد. پیغام اصلی او این نیست که جامعه ستیزی فضیلتی نو است، بلکه تأکید می نماید که بعضی از ویژگی های آن، وقتی در چارچوب اخلاقی و قانونی مهار شوند، می توانند کارکردی سازنده داشته باشند. همین نگاه متعادل به رابطه میان شخصیت، قدرت و مسئولیت اجتماعی، کتاب را به متنی بحث برانگیز اما ضروری تبدیل نموده است.
تحلیل طیف های رفتاری در روان شناسی مدرن
داتون کتاب را با این ایده شروع می نماید که جامعه ستیزی یک شرایط صفر و یک نیست. او توضیح می دهد که بسیاری از انسان ها درجاتی از ویژگی هایی مانند جسارت بالا، اضطراب پایین و تمایل به ریسک را دارند. تفاوت در این است که این ویژگی ها در چه سطحی قرار می گیرند و چگونه راهنمایی می شوند. داتون با استفاده از مثال هایی از قاتلان زنجیره ای، پزشکان جراح و نیروهای ویژه نشان می دهد که مغز این افراد در برابر تهدید و فشار، واکنش متفاوتی دارد.
او بر اساس داده های علوم اعصاب نشان می دهد که بخش هایی از مغز که مسئول پردازش ترس هستند، در بعضی افراد کمتر فعال اند. این موضوع به آن ها اجازه می دهد در شرایطی که دیگران دچار وحشت می شوند، خونسرد بمانند و تصمیم بگیرند. نویسنده تأکید می نماید که همین ویژگی در صورت نبود اخلاق و قانون، می تواند خطرناک باشد؛ اما در محیط های کنترل شده، به تخصصی حیاتی تبدیل می گردد.
جامعه ستیزان پیروز و کارکرد اجتماعی آن ها
در ادامه، داتون به آنالیز مشاغلی می پردازد که به نظر می رسد بعضی ویژگی های جامعه ستیزانه در آن ها مفید است. از اتاق عمل تا دادگاه و تالار بورس، او نشان می دهد که سرعت تصمیم گیری، توانایی جدا کردن احساسات از وظیفه و نترسیدن از شکست، چگونه می تواند به نتیجه بهتر منجر گردد. نویسنده مثال هایی از جراحان مغز می آورد که باید در چند ثانیه میان ریسک ها انتخاب نمایند و اجازه ندارند تحت تأثیر عواطف لحظه ای قرار بگیرند.
او بعلاوه به رهبران سیاسی اشاره می نماید که در شرایط بحرانی، با اتکا به همین آرامش سرد، از تصمیم های احساسی پرهیز می نمایند. با این حال، داتون هشدار می دهد که جامعه ستیزی بدون مسئولیت، شبیه سلاحی بدون قفل ایمنی است. بنابراین مسئله اصلی نه حذف این ویژگی، بلکه قرار دادن آن در چارچوبی اخلاقی (Ethical Framework) است که از لغزش به سوی سوءاستفاده جلوگیری کند.
مغز، هیجان و مکانیسم تصمیم های پرخطر
یکی از مجذوب کننده ترین بخش های کتاب، آنالیز تفاوت مغزی افراد جامعه ستیز با دیگران است. داتون توضیح می دهد که حساسیت کمتر به مجازات و ترس، چگونه باعث می گردد این افراد به شکل متفاوتی ریسک را ارزیابی نمایند. او آزمایش هایی را توضیح می دهد که در آن افراد با ویژگی های جامعه ستیزانه، هنگام مواجهه با تصاویر خشونت آمیز، واکنش کمتری در نواحی عاطفی مغز نشان می دهند.
شاید نشنیده باشید:
آزمایش های داتون نشان داد که بسیاری از جراحان تراز اول، هنگام جراحی های فوق حساس، ضربان قلبی مشابه یک تک تیرانداز در لحظه شلیک دارند؛ حالتی که روان شناسان آن را تمرکز سرد می نامند.
این بی تفاوتی ظاهری، به معنای نبود کامل احساس نیست، بلکه به معنای تنظیم متفاوت شدت هیجان است. نویسنده نتیجه می گیرد که همین سازوکار، به آن ها اجازه می دهد در فضاهای رقابتی و خطرناک عملکرد بهتری داشته باشند. البته این مزیت، زمانی خطرناک می گردد که با خودمحوری و نبود حس مسئولیت ترکیب گردد. داتون در نهایت تأکید می نماید که مغز انسان انعطاف پذیر (Plasticity) است و بعضی مهارت ها مانند تمرکز، کنترل هیجان و تصمیم گیری آرام را می توان آموزش داد.
تأثیر تربیت، محیط و انتخاب های اخلاقی در شکل گیری شخصیت
داتون در بخش دیگری از کتاب نشان می دهد که جامعه ستیزی فقط نتیجه ژن یا ساختار مغزی نیست. او مثال هایی از بچه هایی می آورد که در خانواده های پرتنش و بدون حمایت عاطفی بزرگ شده اند و بعدها ویژگی های سرد و بی اعتماد در آن ها تقویت شده است. در مقابل، بچه هایی با همان استعداد ژنتیکی اما در محیط های حمایتگر، مسیر متفاوتی را طی نموده اند. نویسنده به خواننده یادآوری می نماید که مغز انسان پویاست.
تمرین های شناختی، یادگیری همدلی و حضور در شبکه های اجتماعی سالم، می توانند بخشی از تمایلات خطرناک را مهار نمایند. او تأکید می نماید که جامعه ستیزی همواره مساوی با جرم نیست. بسیاری از افراد، انتخاب مطلعانه می نمایند که از توانایی هایشان برای هدف های سازنده استفاده نمایند. در نقطه مقابل، کسانی که فرصت یادگیری یا مرزهای اخلاقی واضح نداشته اند، ممکن است همان ویژگی ها را در مسیرهای مخرب به کار ببرند. داتون نتیجه می گیرد که قضاوت درباره انسان ها تنها با یک برچسب علمی، کاری ساده انگارانه است. آنچه سرنوشت افراد را شکل می دهد، ترکیبی از زیست شناسی، تجربه و مسئولیت شخصی است.
مجذوب کنندهیت خطر و منطق پیچیده دستکاری روانی
بخش دیگری از کتاب به این موضوع می پردازد که چرا بعضی جامعه ستیزان می توانند برای دیگران مجذوب کننده باشند. داتون توضیح می دهد که اعتمادبه نفس بالا، نگاه مستقیم، توانایی اغواگری کلامی و فقدان اضطراب، تصویری از قدرت ایجاد می نماید. او با آنالیز پرونده های واقعی نشان می دهد که بسیاری از کلاه برداران، رهبران فرقه ها یا مجرمان حرفه ای، از همین ویژگی ها برای دستکاری (Manipulation) اطرافیان بهره می برند.
نویسنده مراحل کلاسیک دستکاری را تشریح می نماید: ایجاد حس نزدیکی، کاهش مقاومت طرف مقابل و سپس بهره برداری از نقطه ضعف های عاطفی. او در عین حال تأکید می نماید که این مهارت ها به خودی خود شر نیستند. زمانی خطرناک می شوند که با بی مسئولیتی و فقدان همدلی همراه باشند. داتون کوشش می نماید خواننده را نسبت به نشانه های اولیه سوءاستفاده مطلع کند تا در روابط اجتماعی، هوشیارتر عمل کند. پیغام او این است که شناخت این مکانیسم ها، ما را قادر می نماید میان کاریزما و سوءاستفاده تمایز بگذاریم.
جامعه ستیزی، شجاعت و تصمیم های مرزی در شرایط بحران
داتون سپس به سراغ موقعیت هایی می رود که جامعه روی قهرمانان حساب می نماید. او از خلبانان، امدادگران و نیروهای ویژه مثال می زند. در این نقش ها، شخص باید در زمان کوتاه تصمیم بگیرد، خود را فراموش کند و ریسک را بپذیرد. نویسنده نشان می دهد که بعضی ویژگی های جامعه ستیزانه مانند بی واکنشی نسبت به ترس، می توانند در چنین شرایطی مزیت باشند. اما این مزیت زمانی معنا دارد که در کنار حس مسئولیت و تعهد به دیگران قرار گیرد.
او هشدار می دهد که تحسین بی حساب بی احساسی قهرمانانه می تواند خطرناک باشد، زیرا مرز میان فداکاری و بی تفاوتی نسبت به انسان ها بسیار باریک است. از نگاه داتون، شجاعت واقعی حاصل تعادل است: توانایی کنترل احساسات بدون حذف کامل آن ها. این زاویه دید، تعریف سنتی از قهرمانی را بازتعریف می نماید و آن را از تحسین صرفِ خونسردی، به درک پیچیدگی های اخلاقی نزدیک تر می نماید.
معنای پیروزیت روی طیف جامعه ستیزی در زندگی روزمره
در خاتمه بخش های روایی، داتون بحث را به زندگی روزمره پیوند می زند. او می پرسد: آیا ضروری است برای پیروز شدن، تا حدی جامعه ستیز باشیم؟ پاسخ او ساده نیست. او می گوید که بعضی ویژگی ها مثل تمرکز، کم اضطرابی، هدف محوری و تصمیم گیری قاطع، می توانند به پیشرفت یاری نمایند. اما زمانی که این خصوصیات به بی اعتنایی به احساسات دیگران تبدیل شوند، هزینه های سنگینی به همراه دارند.
کتاب کوشش می نماید نشان دهد که حکمت نه در حذف کامل این ویژگی ها، بلکه در به کارگیری متعادل آن هاست. داتون به خواننده پیشنهاد می نماید که مهارت های فکر مطلعی (Mindfulness)، خودبازبینی و کنترل انگیزه ها را تمرین کند. به این ترتیب فرد می تواند از مزایای آرامش و تمرکز بهره ببرد، بدون آن که از مسیر اخلاق فاصله بگیرد. جمع بندی او این است که ما همه روی یک طیف قرار داریم و مسئولیت داریم یاد بگیریم چگونه با مطلعی، جایگاه خود را مدیریت کنیم.
زمینه تاریخی خرد جامعه ستیزان و رشد علوم اعصاب
کتاب کوین داتون در دوره ای منتشر شد که علوم اعصاب شناختی (Cognitive Neuroscience)، ابزارهای دقیق تری برای مطالعه مغز فراهم نموده بود. اسکن های کارکردی و آزمایش های رفتاری، امکان مقایسه میان افراد با ویژگی های متفاوت را ایجاد کردند. در همین سال ها، بحث های عمومی درباره نقش شخصیت در پیروزیت نیز افزایش یافته بود. جامعه با چهره های کاریزماتیک، مدیران ریسک پذیر و داستان های واقعی از جنایتکاران پیچیده روبه رو بود.
داتون از این فضا استفاده کرد تا پلی میان آزمایشگاه و زندگی روزمره بزند. او به جای تمرکز صرف بر نظریه های بالینی، نمونه های واقعی از محیط های شغلی مختلف را آنالیز کرد. این رویکرد، کتاب را برای مخاطب گسترده قابل لمس کرد. در پسِ روایت های مجذوب کننده، یک پیغام علمی نهفته است: فهم مغز، صرفاً برای درمان اختلالات نیست، بلکه به ما یاری می نماید بفهمیم چرا بعضی مردم در شرایط سخت، متفاوت رفتار می نمایند. خرد جامعه ستیزان محصول همین همزمانی میان پیشرفت علمی و علاقه عمومی به روان شناسی کاربردی است.
مفهوم های نهفته: مرز باریک میان قدرت و سوءاستفاده
یکی از ایده های مرکزی کتاب، این است که ویژگی های به ظاهر خطرناک، می توانند در چارچوب درست به نیرویی سازنده تبدیل شوند. داتون به وسیله مثال های متعدد، نشان می دهد که آرامش افراطی، قاطعیت بی لرزش و تمرکز شدید، زمانی ارزشمند هستند که با اصول اخلاقی راهنمایی شوند. همین ویژگی ها اگر بدون نظارت یا مسئولیت اجرا شوند، به شکل دستکاری، بی رحمی و سوءاستفاده بروز می نمایند.
نویسنده قصد ندارد جامعه ستیزی را رمانتیک جلوه دهد. او بیشتر می خواهد هشدار دهد که برچسب ها، واقعیت انسان را ساده نمی نمایند. کتاب خواننده را دعوت می نماید تا در قضاوت ها احتیاط کند و به جای دوگانه خوب و بد، طیف ها را ببیند. این نگاه، نوعی اخلاق واقع گرایانه پیشنهاد می نماید که در آن شناخت محدودیت های خود و دیگران، مقدمه تصمیم گیری مسئولانه است. چنین خوانشی، اثر داتون را از یک کتاب صرفاً جنایی یا هیجانی فراتر می برد و آن را به تأملی درباره مسئولیت فردی تبدیل می نماید.
اهمیت امروز و میراث فکری کتاب کوین داتون
امروز که سرعت تصمیم گیری ها در سیاست، اقتصاد و پزشکی بیشتر شده، پیغام کتاب همچنان زنده است. در دنیایی که رقابت شدید و فشارهای روانی بالا وجود دارد، بسیاری می پرسند آیا ضروری است احساسات را کنار بگذاریم. داتون به جای پاسخ ساده، بر مسئولیت پذیری تأکید می نماید. او نشان می دهد که توانایی کنترل هیجان می تواند مفید باشد، اما حذف کامل همدلی، جامعه را به سمت بی اعتمادی می برد.
میراث فکری کتاب در این است که به ما یاد می دهد میان کاربرد عقل سرد و ارزش های انسانی تعادل برقرار کنیم. این تعادل، تنها با آموزش و خودمطلعی به دست می آید. خوانندگان پس از بستن کتاب ممکن است به تصمیم های روزمره خود نگاه متفاوتی داشته باشند. آن ها می آموزند که پیروزیت بدون اخلاق، در نهایت هزینه ای جمعی دارد. همین پیوند میان علم، اخلاق و رفتار اجتماعی است که خرد جامعه ستیزان را به اثری ماندگار در گفت وگوهای عمومی درباره شخصیت تبدیل نموده است.
پارادوکس تکاملی؛ چرا سایکوپاتی از بین نرفته است؟
از منظر زیست شناسی تکاملی، اگر یک ویژگی کاملاً مضر باشد، در طول نسل ها از خزانه ژنتیکی حذف می گردد. اما جامعه ستیزی همچنان پابرجاست. این نشان می دهد که در طول تاریخ بشر، وجود اقلیتی با خونسردی استراتژیک برای بقای کل گروه ضروری بوده است. در قبایل اولیه، کسانی که می توانستند بدون فلج شدن از ترس با شکارچیان مقابله نمایند یا در قحطی ها تصمیمات سخت (مانند جیره بندی بی رحمانه) بگیرند، شانس بقای قبیله را افزایش می دادند. داتون معتقد است که ما به این دوز معین از بی باکی در بدنه جامعه احتیاج داریم، به شرطی که اکثریت جامعه با همدلی و همکاری، تعادل را حفظ نمایند.
اخلاق در عصر هوش مصنوعی و سایکوپاتی دیجیتال
امروزه با ظهور هوش مصنوعی، ما با نوعی سایکوپاتی مصنوعی روبرو هستیم؛ سیستم هایی که منطق محض دارند، هدف محورند و هیچ همدلی انسانی را تجربه نمی نمایند. کتاب داتون در این عصر معنای نوی می یابد. اگر ما مدیرانی می خواهیم که مثل ماشین عمل نمایند، در واقع در حال بازتولید ویژگی های جامعه ستیزانه در ساختارهای حکمرانی هستیم. چالش قرن نو این نیست که چگونه خونسردتر باشیم، بلکه این است که چگونه از خرد سرد برای حل مسائل پیچیده استفاده کنیم بدون آنکه لنگرگاه های عاطفی و اخلاقی خود را در دریای الگوریتم ها از دست بدهیم. داتون به ما هشدار می دهد که کارایی نباید به بهای انسانیت تمام گردد.
سوالات متداول (Smart FAQ)
1. تفاوت اصلی یک جامعه ستیز پیروز با یک مجرم سایکوپث در چیست؟
تفاوت اصلی در کنترل تکانه و داشتن چارچوب اخلاقی است. جامعه ستیزان پیروز ویژگی هایی مثل تمرکز و جسارت را در مسیرهای قانونی و سازنده (مانند جراحی یا تجارت) به کار می گیرند، در حالی که مجرمان فاقد مهار درونی بوده و در پی لذت آنی به وسیله تخریب دیگران هستند. در واقع، محیط رشد و تربیت نقش معین نماینده ای در جهت دهی به این پتانسیل ژنتیکی دارد.
2. طبق کتاب داتون، 10 شغلی که بیشترین تعداد افراد با ویژگی های جامعه ستیزانه را دارند کدامند؟
بر اساس تحقیقات کوین داتون، مدیران ارشد، وکلای دادگستری، کارکنان رسانه (رادیو و تلویزیون)، فروشندگان و جراحان در صدر این فهرست قرار دارند. بعلاوه مشاغلی مثل نیروهای پلیس، روزنامه نگاران، کشیش ها، سرآشپزها و کارمندان دولت نیز در رده های بعدی دیده می شوند. وجه مشترک این مشاغل، احتیاج به قدرت، تصمیم گیری سریع تحت فشار و جداسازی عواطف از عملکرد است.
3. آیا می توان ویژگی های مثبت جامعه ستیزی را بدون از دست دادن همدلی یاد گرفت؟
بله، داتون معتقد است می توان با تمرین هایی مانند فکر مطلعی متمرکز و تفکیک شناختی، قدرت تمرکز و مدیریت استرس را افزایش داد. هدف این است که فرد بتواند در لحظات حساس، نویزهای عاطفی غیرضروری را قطع کند اما همچنان در روابط انسانی خود همدل باقی بماند. این یک مهارت خودتنظیمی است که به معنای تبدیل شدن به یک سایکوپث نیست، بلکه استفاده هوشمندانه از عملنمودهای مغزی مرتبط با آن است.
4. آیا جامعه ستیزی یک بیماری روانی است که احتیاج به درمان دارویی دارد؟
در روان پزشکی مدرن، این شرایط به عنوان اختلال شخصیت ضداجتماعی شناخته می گردد و برخلاف بیماری هایی مثل افسردگی، درمان دارویی قطعی برای تغییر ساختار شخصیتی آن وجود ندارد. روینمودهای درمانی بیشتر بر مدیریت رفتار، کنترل خشم و آموزش مهارت های اجتماعی تمرکز دارند تا فرد بتواند با جامعه سازگار گردد. داتون تأکید می نماید که بسیاری از این افراد اصلاً خود را بیمار نمی دانند و به همین علت به ندرت در پی درمان می روند.
5. تست PCL-R که در کتاب به آن اشاره شده چیست و چگونه کار می نماید؟
این تست که به وسیله رابرت هیر طراحی شده، استاندارد طلایی برای سنجش اندازه جامعه ستیزی در افراد است و شامل 20 شاخص رفتاری و شخصیتی می باشد. متخصصان با آنالیز سوابق و مصاحبه های عمیق، نمره ای بین 0 تا 40 به فرد می دهند که نمرات بالای 30 معمولاً نشان دهنده سایکوپاتی بالینی است. این ابزار به جای اتکا به خوداظهاری فرد، بر تاریخچه واقعی عملکرد او در زندگی تأکید دارد.
6. واکنش جامعه علمی به ادعاهای داتون درباره مفید بودن این ویژگی ها چه بود؟
جامعه علمی واکنش های متفاوتی داشت؛ بعضی آن را یک بازنگری انقلابی در روان شناسی شخصیت دانستند و بعضی دیگر هشدار دادند که این نگاه ممکن است باعث عادی سازی رفتارهای سمی در محیط کار گردد. منتقدان معتقدند که حتی سایکوپث های پیروز هزینه های پنهانی مثل تخریب روحیه تیمی و خودخواهی افراطی را به اطرافیان تحمیل می نمایند. با این حال، همه بر این نکته توافق دارند که کتاب داتون بحث های ضروری و عمیقی را در خصوص ماهیت انسانی و پیروزیت باز نموده است.
جمع بندی: خرد سرد در دنیای گرم
کتاب خرد جامعه ستیزان سفری تکان دهنده به تاریک خانه های فکر است تا نوری بر پتانسیل های نادیده انسانی بتاباند. کوین داتون با ظرافت نشان می دهد که ویژگی هایی مثل بی باکی، تمرکز لیزری و خونسردی در برابر فشار، اگر با قطب نمای اخلاقی راهنمایی شوند، می توانند ناجی جاشن ها و موتور محرک پیروزیت باشند. اما نباید فراموش کرد که این خرد، لبه تیزی دارد که می تواند به راحتی مرز میان قاطعیت و بی رحمی را مخدوش کند. درس بزرگ کتاب این است که نه از ویژگی های سایکوپاتیک بترسیم و نه آن ها را کورکورانه ستایش کنیم؛ بلکه بیاموزیم چگونه با خودمطلعی، ولوم این ویژگی ها را در لحظات بحرانی تنظیم کنیم تا هم در دنیای رقابتی پیروز باشیم و هم اصالت انسانی خود را حفظ کنیم.
شما در کجای این طیف قرار دارید؟
آیا تا به حال در موقعیتی بوده اید که مجبور شوید برای گرفتن یک تصمیم درست، احساسات خود را کاملاً خاموش کنید؟ به نظر شما مرز میان مدیر مقتدر و شخصیت جامعه ستیز کجاست؟ تجربیات و دیدگاه های خود را درباره این پارادوکس انسانی با ما و دیگر خوانندگان در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران .
با بیش از 20 سال نویسندگی ترکیبی مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!
دربارهٔ علیرضا مجیدی در خبرنگاران